Дар доираи татбиқи “Барномаи давлатӣ оид ба омӯзиш ва ҳифзи пиряхҳои Тоҷикистон барои солҳои 2010-2030” ва нақшаи чорабиниҳои Институти омӯзиши пиряхҳо ва криосфераи АМИТ санаи 30.10.2026 дар шуъбаи Глятсиология ва мониторинги пиряхҳо бо иштироки ходимони илмӣ ва мутахассисони ҷавон семинари илмӣ-назариявӣ баргузор гардид.
Докторанти Phd-и Институт -Давлатова Мунзифа дар мавзӯи “Арзёбии ҳолати муосири пиряхҳои ҳавзаи дараи Поймазори болооби дарё Ванҷоб” маърӯза намуда, аз ҳолати имрӯзаи пиряхҳои дараи Поймазор ва таъсири тағйирёбии иқлим ба онҳо маълумоти илмӣ пешниҳод намуд.
Номбурда зикр намуд, ки натиҷаҳои бадастовардаи тадқиқот нишон медиҳанд, ки масоҳати умумии пиряхҳои таҳқиқшуда дар дараи Поймазор дар соли 2000 ба 19,96 км² баробар буда, то соли 2025 ба 16,32 км² расидааст. Ин нишондиҳандаҳо бозгӯи онанд, ки дар тӯли 25 сол масоҳати умумии пиряхҳо ба 3,64 км², ё 18,24% коҳиш ёфтааст.
Инчунин ходими илмии институт – Давлатова Адолат “Арзёбии ҳолати пиряхҳои бо морена пӯшида дар ҳавзаи дарёи Ванҷоб” бо истифода аз усулҳои зондиронии фосилавии замин маърӯза намуд.
Номбурда қайд намуд, ки омӯзиши морена ва саҳми он дар ҳифз ва коҳишёбии пиряхҳо самти нави тадқиқот дар институт ба ҳисоб рафта, ба тадқиқоти илмӣ ниёз дорад. Инчунин қайд намуд, ки яке Ҳавзаи дарёи Ванҷоб аз минтақаҳои баландкӯҳи Тоҷикистон ба шумор рафта, дар баландиҳои 2500 – 6000 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир шудааст. Дар ҳавзаи дарёи Ванҷоб ҳамагӣ 291 пирях мавҷуд буда, зиёда аз 100 пирях ба гуруҳи пиряхҳои бо моренапӯшидашуда дохил мегардад. Дар ин миён навъҳои зиёди морена аз қабили моренаҳои марказӣ, асосӣ, паҳлуйӣ ва фронталиро вохӯрдан мумкин аст.
Семинари мазкур барои баланд бардоштани сатҳи донишҳои касбӣ ва такмили малакаҳои амалии кормандони илмӣ ва мутахассисони ҷавон аҳаммияти калон дошта, ба рушди тадқиқоти криосферӣ мусоидат менамояд.
